Patchworkowe rodziny to codzienność: mama z dziećmi z poprzedniego związku, nowy mąż pracujący w Niemczech, czasem wspólne dziecko. Czy Kindergeld należy się też na dzieci, których mąż nie jest ojcem? Tak, ale pod dwoma warunkami. Wyjaśniamy, jakimi, i kto powinien złożyć wniosek.
W skrócie
- Kindergeld może przysługiwać na dziecko małżonka (pasierba), jeśli jest ono w Twoim gospodarstwie domowym.
- Warunek to małżeństwo (lub zarejestrowane partnerstwo). Na dziecko partnera z nieformalnego związku ten przepis nie działa.
- Wnioskodawcą może być mama dzieci albo ojczym. W praktyce wybór zależy od tego, kto pracuje i gdzie mieszka rodzina.
- Wspólne dziecko i pasierbowie liczą się razem jako dzieci w rodzinie.
Kiedy przysługuje Kindergeld na pasierba
Niemieckie prawo (§ 63 EStG) uznaje za dzieci uprawniające do Kindergeld nie tylko dzieci własne, ale także dzieci małżonka przyjęte do wspólnego gospodarstwa domowego. Muszą być spełnione dwa warunki:
- Jesteście małżeństwem albo w zarejestrowanym związku partnerskim uznawanym przez prawo niemieckie.
- Dziecko mieszka z Wami we wspólnym gospodarstwie domowym, a nie np. u drugiego rodzica biologicznego.
Mąż pracuje w Niemczech, ja z dziećmi mieszkam w Polsce
To najczęstsze pytanie. Kluczowe jest pojęcie wspólnego gospodarstwa domowego. Jeśli mąż mieszka w Niemczech i przyjeżdża do Polski tylko okresowo, Familienkasse sprawdzi, czy dziecko jest faktycznie w jego gospodarstwie domowym. Tu przydadzą się dowody wspólnego życia: stały powrót do rodziny, wspólne utrzymanie domu, meldunek.
W rodzinach polsko-niemieckich dochodzą przepisy UE, według których sytuację rodziny ocenia się tak, jakby wszyscy mieszkali w Niemczech. W praktyce wnioskodawcą często jest mama, u której dzieci mieszkają. To, że pracuje mąż, wystarcza do ustalenia, który kraj płaci pierwszy. Zobacz: dodatek dyferencyjny czy pełne Kindergeld.
Każda taka sytuacja ma swoje szczegóły: gdzie pracuje biologiczny ojciec, czy płaci alimenty, gdzie jest meldunek. Warto ją sprawdzić przed złożeniem wniosku.
Umów Bezpłatną Konsultację
Kto powinien złożyć wniosek?
- Jeśli dzieci mieszkają z Tobą i z mężem, wnioskodawcą może być każde z Was. Małżonkowie wskazują osobę, która ma pobierać świadczenie. Druga osoba podpisuje zgodę na wniosku.
- Biologiczny ojciec, który nie mieszka z dzieckiem, nie ma pierwszeństwa, jeśli dziecko jest w Waszym gospodarstwie.
- Jeśli masz też wspólne dziecko z mężem, najprościej, żeby wszystkie dzieci były w jednym wniosku u jednej osoby.
Dokumenty
- akt małżeństwa (odpis wielojęzyczny);
- akty urodzenia dzieci (odpisy wielojęzyczne);
- zaświadczenie o składzie rodziny potwierdzające wspólne gospodarstwo;
- standardowe formularze i dokumenty. Zobacz: co trzeba dołączyć do wniosku o Kindergeld.
Po rozwodzie
Niemiecki Federalny Trybunał Finansowy uznał w 2023 r., że prawo do Kindergeld na pasierba może trwać także po ustaniu małżeństwa, jeśli dziecko nadal mieszka w gospodarstwie byłego ojczyma. To jednak rzadki przypadek. Zwykle po rozstaniu świadczenie przechodzi na rodzica, z którym zostaje dziecko. Zobacz: Kindergeld po rozwodzie.
Najczęstsze pytania
Czy na pasierba należy się Kindergeld?
Tak, jeśli jesteście małżeństwem, a dziecko mieszka w Waszym wspólnym gospodarstwie domowym.
Czy partner bez ślubu może dostać Kindergeld na moje dziecko?
Nie jako ojczym. Przepis o pasierbach dotyczy małżonków i zarejestrowanych partnerów. Świadczenie może przysługiwać Tobie lub biologicznemu rodzicowi.
Mąż pracuje w Niemczech, ja z dziećmi mieszkam w Polsce. Kto składa wniosek?
Często mama, u której mieszkają dzieci. Praca męża w Niemczech decyduje o tym, który kraj płaci pierwszy. Warto sprawdzić sytuację indywidualnie.
Czy biologiczny ojciec ma pierwszeństwo do Kindergeld?
Nie, jeśli dziecko nie mieszka z nim, tylko w Twoim i męża gospodarstwie domowym.
Jakie dokumenty potwierdzą prawo do Kindergeld na pasierba?
Akt małżeństwa, akty urodzenia dzieci i zaświadczenie o składzie rodziny, oprócz standardowych formularzy.
Rodzina patchworkowa i nie wiesz, komu należy się Kindergeld?
Sprawdzimy Waszą sytuację i wskażemy najlepszego wnioskodawcę.